6 बौद्ध धम्म संगीति बद्दल सविस्तर माहिती

6 बौद्ध धम्म संगीति बद्दल सविस्तर माहिती १ ली धम्मसंगती (प्रथम बौद्ध संगीती): धम्म आणि विनयचे संकलन आणि अभिधम्म पिटकाचा उदय I. प्रस्तावना: महापरिनिर्वाणानंतरची अपरिहार्यता १ ली धम्मसंगती (पहिली बौद्ध परिषद) ही गौतम बुद्धांच्या महापरिनिर्वाणानंतर लगेचच, अंदाजे इ.स.पूर्व ४८३ मध्ये 1 आयोजित करण्यात आलेली बौद्ध इतिहासातील सर्वात महत्त्वाची घटना मानली जाते. बुद्धांचे प्रयाण झाल्यावर संघात…

Read More

पालि भाषा शिक्षणाची वाटचाल – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि सिद्धार्थ कॉलेजमधील पायाभूत कार्य

पालि भाषा शिक्षणाची वाटचाल – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि सिद्धार्थ कॉलेजमधील पायाभूत कार्य (लेखक: प्रा. सतीश पवार, सत्याग्रह कॉलेज, खारघर ‘पालि आणि बुद्धिस्ट रिसर्च अँड ट्रेनिंग इन्स्टिट्यूट’ सन 1946. देश अजून स्वातंत्र्याच्या उंबरठ्यावर उभा होता. सामाजिक विषमता, अस्पृश्यता आणि शिक्षणाची दारे दलित वंचितांसाठी बंदच होती. याच काळात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले –…

Read More

🌸 धम्मचक्र प्रवर्तन दिन : मानवी सन्मानाची नवी दिशा

भारताच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासात (विजया दशमी) १४ ऑक्टोबर १९५६ हा दिवस क्रांतिकारी ठरतो. नागपूरच्या दीक्षाभूमीवर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी लाखो अनुयायांसह बौद्ध धर्माची दीक्षा घेऊन नवे धम्मचक्र प्रवर्तित केले. म्हणूनच हा दिवस धम्मचक्र प्रवर्तन दिन म्हणून साजरा केला जातो. या घटनेमुळे केवळ एका समाजाला नवजीवन मिळाले नाही, तर भारतीय समाजजीवनाला समता, बंधुता आणि…

Read More

२. अप्पमादवग्गो

२१. अप्पमादो अमतपदं अमतं पदं (क॰), पमादो मच्‍चुनो पदं। अप्पमत्ता न मीयन्ति, ये पमत्ता यथा मता॥ सावधानी अमरत्वाचा मार्ग आहे, बेसावधानी मृत्यूचा मार्ग आहे. सावधान लोक मरत नाहीत, बेसावधान लोक मृतवतच असतात. २२. एवं एतं (सी॰ स्या॰ कं॰ पी॰) विसेसतो ञत्वा, अप्पमादम्हि पण्डिता। अप्पमादे पमोदन्ति, अरियानं गोचरे रता॥ असे विशेषतः जाणून घेतल्यावर, बुद्धिमान लोक सावधानीत…

Read More

🌸 अनागारिक धम्मपाल 🌸

🌸 अनागारिक धम्मपाल 🌸 कोलंबोच्या नगरीत जन्म झाला,डोन डेव्हिड नाव लाभला।श्रीमंत घराण्यात वाढले तरी,धम्मरक्षणी जीव अर्पिला॥ घराचे बंधन सोडून गेला,“अनागारिक” नाम धारण केला।धम्मपाल – धम्माचा रक्षक ठरला,जगभर बुद्धवाणी पसरविला॥ शिकागोच्या सभेत उंचावला झेंडा,बौद्ध संदेश दिला जगभर सदा।महाबोधी विहारा साठी लढला,न्याय मिळवून जनतेला भिडविला॥ श्रीलंकेपुरता नव्हे त्यांचा प्रवास,युरोप-अमेरिकेतही केला निवास।बौद्ध -जनांसाठी झाला दीपस्तंभ,राष्ट्रवादास दिला नवा श्वास॥…

Read More

बौद्ध धम्म आणि विज्ञान: एक सखोल अभ्यास

बौद्ध धम्म आणि आधुनिक विज्ञान यांच्यातील संबंध हा गेल्या काही दशकांपासून जागतिक स्तरावर चर्चेचा एक महत्त्वाचा विषय बनला आहे. हे दोन्ही ज्ञानप्रणाली जगाच्या स्वरूपाचे आणि मानवी अस्तित्वाचे आकलन करण्याचा प्रयत्न करतात, परंतु त्यांच्या पद्धती आणि उद्दिष्ट्ये भिन्न आहेत. हा अहवाल बौद्ध धम्माची वैज्ञानिक बैठक, आधुनिक विज्ञानाशी त्याची आंतरक्रिया, तसेच या संबंधावरील गंभीर टीका आणि मर्यादांचे…

Read More

बौद्ध धम्म आणि विज्ञान: एक सखोल अभ्यास

बौद्ध धम्म आणि विज्ञान: एक सखोल अभ्यास बौद्ध धम्म आणि आधुनिक विज्ञान यांच्यातील संबंध हा गेल्या काही दशकांपासून जागतिक स्तरावर चर्चेचा एक महत्त्वाचा विषय बनला आहे. हे दोन्ही ज्ञानप्रणाली जगाच्या स्वरूपाचे आणि मानवी अस्तित्वाचे आकलन करण्याचा प्रयत्न करतात, परंतु त्यांच्या पद्धती आणि उद्दिष्ट्ये भिन्न आहेत. हा अहवाल बौद्ध धम्माची वैज्ञानिक बैठक, आधुनिक विज्ञानाशी त्याची आंतरक्रिया,…

Read More

पालि भाषा आणि तिचा इतिहास: एक सखोल अभ्यास

पालि भाषा आणि तिचा इतिहास: एक सखोल अभ्यास खंड १: प्रास्ताविक – पालि भाषेची ओळख आणि व्युत्पत्ती पालि भाषा ही भारतीय उपखंडातील एक प्रमुख प्राचीन भाषा आहे, जी प्रामुख्याने थेरवाद बौद्ध धर्माच्या धार्मिक आणि साहित्यिक परंपरेशी संबंधित आहे. ती मध्य इंडो-आर्यन भाषाकुलाचा एक महत्त्वाचा भाग मानली जाते. पालिचा अभ्यास तिच्या ऐतिहासिक, धार्मिक आणि भाषिक महत्त्वामुळे…

Read More

पालि भाषेतील विभक्ती उदाहरणे

1. प्रथमा (कर्ता) – एकवचन (बुद्धो) आणि बहुवचन (बुद्धा) उपयोग: प्रथमा विभक्ती कर्त्याचे (Subject) कार्य दर्शवते. येथे बुद्धो (एकवचन) आणि बुद्धा (बहुवचन) यांचा उपयोग कर्ता म्हणून होतो. एकवचन (बुद्धो): बहुवचन (बुद्धा): 2. दुतीया (कर्म) – एकवचन (बुद्धं) आणि बहुवचन (बुद्धे) उपयोग: दुतीया विभक्ती कर्म (Object) दर्शवते. येथे बुद्धं (एकवचन) आणि बुद्धे (बहुवचन) यांचा उपयोग कर्म…

Read More