बुद्धांनी सांगितलेला वैज्ञानिक मार्ग आत्मसंयमातून दुःखातून मुक्त कसे व्हावे ? बुद्धांनी पालि भाषेत आत्मसंयम (self-restraint) याबाबतच्या शिकवणी प्रामुख्याने धम्मपद, सुत्तपिटक, आणि विनयपिटक यांमधून व्यक्त केल्या. त्यांनी आत्मसंयमाला सञ्ञम (saṃyama) किंवा सिला (śīla) या संज्ञांद्वारे संबोधले, जे नैतिक आचरण, संयम आणि आत्म-नियंत्रणाशी संबंधित आहे. बुद्धांचे आत्मसंयमावरील तत्त्वज्ञान वैज्ञानिक दृष्टिकोनाशी सुसंगत आहे, कारण ते मनाच्या प्रशिक्षणावर, कारण-परिणामाच्या सिद्धांतावर…

पण्डितवग्गो (Panditavagga) – गाथा ७६ ते ८९ गाथा ७६ मूळ पालि : निधीनंव पवत्तारं, यं पस्से वज्‍जदस्सिनं। निग्गय्हवादिं मेधाविं, तादिसं पण्डितं भजे। तादिसं भजमानस्स, सेय्यो होति न पापियो॥ मराठीत अर्थ: ज्याप्रमाणे निधी (खजिना) सापडणे आनंददायी आहे, त्याचप्रमाणे जो दोष पाहणारा, नम्रपणे सल्ला देणारा आणि बुद्धिमान आहे, अशा पंडिताचा सहवास करावा. अशा पंडिताच्या सहवासात राहणाऱ्याचे जीवन…