संपादकीय लेख
दि. १४ एप्रिल — भारतातील सामाजिक, शैक्षणिक आणि धार्मिक परिवर्तनाचे महान शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी बौद्ध धम्माच्या पुनरुज्जीवनासाठी अतुलनीय योगदान दिले आहे.
डॉ. आंबेडकरांनी समाजातील अन्याय, विषमता आणि जातीय भेदभाव दूर करण्यासाठी आयुष्यभर संघर्ष केला. त्यांनी मानवतेवर आधारित, समता आणि बंधुत्वाचा संदेश देणारा धर्म म्हणून बौद्ध धम्माची निवड केली.
१४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी नागपूर येथे त्यांनी लाखो अनुयायांसह बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. हा ऐतिहासिक क्षण भारतीय इतिहासातील एक मोठा सामाजिक क्रांतीचा टप्पा मानला जातो. या घटनेमुळे भारतात बौद्ध धम्माचा पुनर्जन्म झाला.
डॉ. आंबेडकरांनी बौद्ध धम्माचे तत्त्वज्ञान आधुनिक समाजासाठी समजण्यास सोपे करून मांडले. त्यांनी “The Buddha and His Dhamma” हा ग्रंथ लिहून बुद्धांच्या शिकवणीचा सखोल अभ्यास सादर केला.
त्यांनी बौद्ध धम्माला केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातून नव्हे, तर सामाजिक आणि मानवी मूल्यांच्या दृष्टीनेही महत्व दिले. समता, स्वातंत्र्य आणि बंधुत्व या तत्त्वांवर आधारित समाज निर्माण करण्याचा त्यांचा ध्यास होता.
आजही डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे विचार आणि कार्य बौद्ध धम्माच्या प्रचारासाठी प्रेरणादायी आहेत. त्यांच्या योगदानामुळे लाखो लोकांनी बौद्ध धम्म स्वीकारला आणि जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणला.
निष्कर्ष:
डॉ. आंबेडकर हे केवळ भारताचे संविधान निर्माते नव्हते, तर बौद्ध धम्माच्या पुनरुज्जीवनाचे महान योद्धा होते. त्यांचे कार्य सदैव स्मरणात राहील.
